Luật Hành nghề Kiến trúc sư Việt Nam
Cách đặt vé máy bay khuyến mãi cho đoàn du lịch. Đặt mua vé máy bay giá rẻ trực tuyến, đại lý book vé máy bay online tiện lợi chỉ với vài cú click chuột

09:06 15/05/2014

Sau nhiều năm soạn thảo Luật Hành nghề KTS, với tham khảo từ kết quả các hội thảo về Luật KTS của Hội KTS Việt Nam, từ kinh nghiệm xây dựng Luật của các nước có liên quan, và từ ý kiến đóng góp của các chuyên gia và các KTS trên toàn quốc, đầu năm 2014, Hội KTS Việt Nam đã bàn giao bản Dự thảo Luật Hành nghề KTS cho Bộ trưởng Bộ Xây dựng. Đây là nội dung cơ bản, và là cơ sở để Bộ Xây dựng tiếp tục chỉ đạo hoàn thiện và trình Thủ tướng Chính phủ và Quốc hội.

Bài viết này điểm lại các điểm mạnh cơ bản của Bản Dự thảo này, thể hiện việc tiếp thu nghiêm túc các ý kiến đóng góp tập thể của Ban Soạn thảo từ nhiều năm qua. Bài viết cũng ghi nhận một số điểm mà Bộ Xây dựng nên cân nhắc để hoàn thiện Dự thảo vào giai đoạn cuối, trước khi trình Thủ tướng và Quốc hội, bởi vì đây sẽ là một văn bản luật pháp mang ý nghĩa tiền đề quan trọng cơ bản cho việc đổi mới tư duy và đổi mới việc hành nghề kiến trúc tại Việt Nam hiện nay, giúp cho nền kiến trúc nước nhà phát triển vươn đến tầm cao quốc tế.


Công trình Dolphin Plaza - Thiết kế: Công ty DP (Singapore) - Giải Nhất Giải thưởng KTQG năm 2012

Các điểm mạnh
Tổ chức hành nghề KTS
Việc tổ chức hành nghề KTS được cụ thể hóa về mặt nguyên tắc hành nghề và quản lý hành nghề trong Chương II – KTS Hành nghề; và về mặt cụ thể hóa Chương IV – Hành nghề KTS. Đây là điều lần đầu tiên được xác định từ khi Hội KTS Việt Nam được thành lập cho đến nay.
 
Tổ chức Đoàn Kiến trúc sư
Chương III - Đoàn KTS khẳng định được vai trò, trách nhiệm, và quyền hạn của tổ chức xã hội nghề nghiệp của KTS hành nghề toàn quốc. Điều này bảo vệ quyền lợi của không những KTS, mà còn cho khách hàng.
 
Ý thức hội nhập Quốc tế
Điểm mạnh kế tiếp là việc thể hiện ý thức phát triển trong mối quan hệ hội nhập quốc tế, tận dụng lợi thế của việc Việt Nam gia nhập các tổ chức quốc tế như ASEAN, APEC, và WTO,… đặc biệt là trong Chương V (Hành nghề KTS nước ngoài tại Việt Nam). Thách thức hội nhập quốc tế cho các KTS Việt Nam là rất lớn và hơn bao giờ hết, nó gắn liền với tương lai phát triển đô thị và đất nước.
 
Bảo vệ quyền tác giả của KTS
Việc xác định quyền tác giả của KTS là rất quan trọng và được luật hóa theo thông lệ quốc tế trong Chương VI - Sở hữu trí tuệ và Quyền tác giả trong hành nghề KTS. Điều này giúp khách hàng hiểu và tôn trọng công việc của KTS một cách đúng đắn. Khách hàng không thể tiếp tục xem thiết kế của nhà kiến trúc như sản phẩm thương mại thông thường, để có thể cho rằng khi “thuê” KTS thì hoàn toàn có toàn quyền sử dụng tùy tiện theo ý muốn, hoặc thay đổi thiết kế mà không cần tham vấn ý kiến của tác giả.
 
Một số điểm cần minh bạch và cụ thể hơn
Tuy vậy, Dự thảo chưa bày tỏ một cách rõ ràng về một số vấn đề then chốt của việc cải tổ giáo dục, đào tạo, và hành nghề, có lẽ vì e ngại việc lấn sân trong quản lý hành chính, hoặc vì e ngại vài yếu tố nhạy cảm khác.
Chúng ta hy vọng trước khi trình Dự thảo này lên Thủ tướng thì Bộ Xây dựng, với tư cách là cơ quan đầu mối quản lý hoạt động đào tạo và hành nghề kiến trúc trên cả nước, sẽ tận dụng vị thế và quyền hạn của mình để làm rõ cho một số điểm sau trong bản dự thảo cuối cùng:
 
Cần cụ thể hóa các hoạt động hướng đến việc hội nhập dần dần về hoạt động kiến trúc trong và ngoài nước
Ý thức hội nhập Quốc tế của Luật Hành nghề KTS cần được thể hiện rõ hơn trong các điều khoản cụ thể như:
- Chương trình đào tạo KTS tại Việt Nam phải được cập nhật thường xuyên, và kiểm định theo thời hạn (thường là 5-10 năm) để bảo đảm chương trình vẫn phù hợp với tiêu chuẩn chung về đào tạo KTS tại các nước trong khu vực.
- Việc khống chế điều kiện phải thường trú tại Việt Nam trên 6 tháng trong 1 năm để được cấp và duy trì Chứng chỉ hành nghề (CCHN) là điều phi thực tế, vì như vậy sẽ không bao giờ có được KTS Việt nào có thêm CCHN ở nước ngoài để được hành nghề và cũng không có KTS nước ngoài nào sẵn sàng bỏ CCHN của nước mình để lấy CCHN của Việt Nam, vì buộc phải chọn 1 nước duy nhất để hành nghề. Điều này trái với thực tế là nhiều KTS quốc tế sở hữu nhiều CCHN và đồng thời hành nghề tại nhiều nước.
- Cần có giải pháp và thời hạn cụ thể cho việc chuẩn bị, và thực hiện thỏa thuận hiệp ước chung, cho phép KTS tại các nước APEC được miễn điều kiện ban đầu để dự thi lấy chứng chỉ hành nghề tại các nước trong khối. Điều này giúp các KTS Việt có tiềm năng mở rộng hoạt động ra nước ngoài, và nâng cao năng lực.
 
Tất cả KTS muốn đứng vai trò chủ nhiệm hoặc chủ trì buộc phải có chứng chỉ hành nghề (CCHN)
 
Cần tạo điều kiện cạnh tranh công bằng trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau giữa các KTS Đoàn ở các nước mà Việt Nam có trao đổi hợp tác. CCHN của KTS do nước ngoài cấp không nên được mặc nhiên công nhận tại Việt Nam, trừ phi có hiệp ước song phương công nhận lẫn nhau giữa KTS Đoàn của 2 nước. Theo thông lệ quốc tế, KTS nước ngoài không có CCHN tại Việt Nam không được ký tên vào sản phẩm mà buộc phải nhờ một KTS có chứng chỉ hành nghề tại Việt Nam, để ký tên thay trong vai trò đồng chủ nhiệm thiết kế .
Điều này cần nói rõ trong Luật hành nghề KTS, bởi vì:
 
- Người thực hiện thiết kế (bao gồm người tốt nghiệp Đại học mà chưa có CCHN, thực tập sinh và họa viên) mà không phải là chủ nhiệm và chủ trì thì không buộc phải có CCHN.
KTS nước ngoài có tài giỏi đến mấy ở nước ngoài, cũng không thể đứng vai trò chủ nhiệm và chủ trì trong các hồ sơ đồ án xin chính quyền phê duyệt tại Việt Nam nếu không có CCHN vì hai lý do:
 
1. Đây là thông lệ quốc tế mà ta nên theo, vừa để tạo cạnh tranh công bằng giữa KTS trong và ngoài nước (ví dụ khi nộp hồ sơ năng lực, thì ưu tiên một sẽ vẫn là kinh nghiệm làm việc ở Việt Nam, kinh nghiệm nước ngoài chỉ mang tính tham khảo), vừa là cơ sở để ta thương lượng công nhận lẫn nhau về tư cách được xin phép hành nghề sau này với các nước trong khu vực và trong khối APEC;
 
2. CCHN là sự đảm bảo cho việc KTS (dù là trong nước hoặc nước ngoài) am hiểu luật lệ, điều kiện khí hậu tự nhiên và phong tục tập quán của người Việt, tránh việc tiếp tục cho phép những KTS nước ngoài thiếu trách nhiệm thiết kế những công trình không phù hợp luật lệ tại Việt Nam, hoặc chỉ phù hợp cho các nước ôn đới (ví dụ cao ốc toàn kính nhưng không có giải pháp chống nhiệt cho nội thất và giải pháp chống phản chiếu cho mặt tiền) để đem thực hiện tại Việt Nam.
 
Khi không có CCHN, KTS nước ngoài thực hiện bộ hồ sơ với con dấu văn phòng tại nước nơi họ được cấp CCHN, sau đó chuyển hồ sơ này cho văn phòng KTS đại diện có CCHN sẽ đóng vai Chủ nhiệm đồ án tại Việt Nam (ở Mỹ gọi là Architect of Record. Có thể tạm dịch theo ý nghĩa là KTS Đại diện) trong việc thực hiện bộ hồ sơ xin phép nộp cho các nhà chức trách.

Trung tâm hành chính tỉnh Bình Dương
Trung tâm hành chính tỉnh Bình Dương, Thiết kế : Tập đoàn CPG (Singapore)

Để được cấp chứng chỉ hành nghề, tất cả mọi người đều cần phải vượt qua kỳ thi sát hạch
 
- Trừ ngoại lệ là những người đã được cấp CCHN trước khi Luật hành nghề KTS có hiệu lực, những người muốn được cấp CCHN từ đó về sau đều cần phải vượt qua kỳ thi sát hạch, bởi vì:
- Đây là thông lệ quốc tế tại các nước tiên tiến. Nếu ta muốn sau này các nước công nhận CCHN của ta có giá trị tương đương với họ, thì ta cũng phải làm như họ.
- Cần tham khảo tiêu chí cấp CCHN của tất cả các nước mà ta dự kiến thiết lập quan hệ công nhận lẫn nhau về tiêu chuẩn dự thi CCHN. Việc công nhận trình độ tương đương về CCHN của các nước thường không có nghĩa là có CCHN ở nước này có thể mặc nhiên hành nghề tại nước khác, mà thường chỉ công nhận tương đương tư cách dự thi. Người dự thi từ nước khác được miễn xét duyệt về điều kiện dự thi (văn bằng, kinh nghiệm thực tập, …), nhưng người đó cũng phải thi để được cấp CCHN.
- Chi phí dự thi được tính toán phù hợp kinh phí bỏ ra để soạn đề thi, soạn giáo án luyện thi, và tổ chức thi. Có thể tổ chức kỳ thi sát hạch tiếng Anh hoặc Pháp cho KTS nước ngoài, nhưng chi phí dự thi sẽ cao hơn nhiều vì phải bao gồm chi phí dịch thuật và soạn câu hỏi trắc nghiệm. Đây cũng là cách mà các nước đang làm.
- Kỳ thi sát hạch sẽ chú trọng vào các lĩnh vực khác nhau mà KTS cần nắm vững khi hành nghề độc lập. Kỳ thi loại này ở Mỹ và Canada gồm có nhiều mục, mà người thi có thể thi riêng từng mục (vì quá khó để thi đậu cùng 1 lần) như: (1) Nguyên lý và thực hành lập chương trình công tác, hiểu biết về các vấn đề kinh tế xã hội và môi trường, các luật lệ liên quan đến tư vấn thiết kế kiến trúc, và quản lý dự án; (2) Nguyên lý và thực hành tổ chức quy hoạch khu đất xây dựng công trình, bao gồm vấn đề giao thông, môi trường, luật lệ, vật liệu, công nghệ, và tổ chức quản lý; (3) Nguyên lý và thực hành thiết kế công trình và tổ chức trong công trình; (4) Nguyên lý và thực hành Thiết kế công trình; (5) Hiểu biết về hệ thống kết cấu công trình; (6) Hiểu biết về hệ thống hạ tầng kỹ thuật công trình (Điện, nước, điện lạnh, chiếu sáng, …); (7) Hiểu biết về thực hiện hồ sơ kỹ thuật thi công đúng kỹ thuật và luật lệ địa phương.
Kỳ thi này rất khó, ngay cả với các người muốn lấy CCHN của nước ngoài, điều này giúp giữ giá trị cao của CCHN kiến trúc theo thông lệ chung ở các nước tiên tiến, giúp Việt Nam dần dần thanh lọc, chọn lựa những KTS trẻ và ưu tú đóng vai trò lãnh đạo trong tương lai, có kỹ năng tương đương các KTS có CCHN của các nước trong khu vực, xử lý dần dần tình hình lạm phát về số lượng KTS được đào tạo với chất lượng thấp tại Việt Nam hiện nay.
- Sau khi Luật Hành nghề có hiệu lực, ngay cả những người có bằng Thạc sĩ, Tiến sĩ cũng phải dự kỳ thi này để có CCHN, không thể có ngoại lệ (tại nước ngoài cũng vậy), bởi vì để hành nghề hiệu quả và có trách nhiệm, thì văn bằng chỉ mới là điều kiện cần (chỉ thiên về lý thuyết) nhưng chưa đủ (cần phải có kinh nghiệm thực hành và được cập nhật thông tin thường xuyên).
 
Để duy trì CCHN, mọi KTS phải cập nhật kiến thức thường xuyên
 
Ở các nước, việc cập nhật kiến thức thường xuyên được tính điểm cho các hoạt động mà Đoàn KTS công nhận, và KTS phải đạt một số điểm hoạt động tối thiểu hàng năm nộp cho Đoàn KTS để được duy trì giá trị CCHN. Điều này còn giúp cho các đoàn viên KTS gắn kết với nhau hơn trong việc chia sẻ kinh nghiệm.
Các hoạt động này gồm có:
- Tham gia hoặc thuyết trình tại hội thảo hội nghị chuyên ngành, hoặc giảng dạy chuyên đề tại đại học.
- Đi thăm hội chợ vật liệu xây dựng và công nghệ mới
- Viết bài chuyên ngành cho tạp chí và các báo
- Tham dự các cuộc thi thiết kế
- Tham gia các sinh hoạt và hội họp chuyên đề của Đoàn KTS
- Tham gia Dự khảo chuyên ngành trong nước và nước ngoài do Hội hoặc Đoàn KTS tổ chức
- Theo học một lớp học chuyên ngành (như AutoCad, BIM, kiến trúc xanh, …)
- Đọc các tài liệu chuyên ngành và làm trắc nghiệm hiểu biết sau khi đọc.
 
ArchiNews.vn tổng hợp
Tin liên quan


Email: info@archinews.vn

Ghi rõ nguồn "ArchiNews.vn" khi phát hành lại thông tin từ Website này - vé máy bay giá rẻ

Cung cấp thiết bị hồ cá , phụ kiện hồ cá , bộ lọc nước hồ cá KOI , máy bơm hồ cá uy tin nhất